उन्हाचा तडाखा वाढलाय ,आहार बदला! ‘या’ भाज्या टाळा, नाहीतर शरीरातील उष्णता वाढणार... उन्हाळ्यात कोणत्या भाज्या खाव्यात? वाचा सविस्तर...
May 4, 2026, 17:11 IST
बुलढाणा(बुलडाणा लाइव्ह वृत्तसेवा):जिल्ह्यासह राज्यभर तापमान ४० अंशांच्या पुढे झेपावत असताना उष्णतेचा ताण नागरिकांच्या शरीरावर जाणवू लागला आहे. अशा परिस्थितीत केवळ पाणी पिणे पुरेसे नसून दैनंदिन आहारात योग्य बदल करणे अत्यावश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
उन्हाळ्यात हलका, पचायला सोपा आणि पाण्याचे प्रमाण जास्त असलेला आहार घेतल्यास शरीराचे तापमान संतुलित राहते. मात्र काही भाज्या अशा आहेत, ज्या या काळात खाल्ल्यास शरीरातील उष्णता वाढण्याची शक्यता असते.
‘या’ भाज्यांपासून सावध राहा
तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार गाजर, मुळा आणि सलगम या मुळभाज्या पचायला जड असतात. त्यातील तंतुमय घटक व गुंतागुंतीचे कर्बोदकांमुळे शरीराला त्या पचवण्यासाठी अधिक ऊर्जा खर्च करावी लागते, परिणामी शरीरातील उष्णता वाढते. शेवग्यातील जास्त तंतुमय घटक पचनक्रिया वेगवान करून तापमान वाढवू शकतात.
कच्चा कांदा मर्यादित प्रमाणात थंडावा देतो; मात्र अति सेवन केल्यास वायू व पचनासंबंधी तक्रारी उद्भवू शकतात. गवारच्या शेंगा वायू निर्माण करून निर्जलीकरणाचा धोका वाढवतात. वांगे शरीरात उष्णता निर्माण करणारे गुणधर्म असलेले असून पोटफुगीस कारणीभूत ठरू शकते. मोहरीची भाजी शरीरातील उष्णता वाढवून घामोळ्या व सूज वाढवण्याची शक्यता निर्माण करते.
शिजवण्याची पद्धतही महत्त्वाची
उन्हाळ्यात केवळ भाजी नव्हे, तर ती कशी शिजवली जाते हेही तितकेच महत्त्वाचे ठरते. तळलेले पदार्थ, तसेच जास्त मसाले वापरून केलेले पदार्थ शरीरात उष्णता वाढवतात आणि पचनक्रिया मंदावतात. त्यामुळे अशा पदार्थांचे सेवन टाळण्याचा सल्ला दिला जात आहे.
‘या’ भाज्या ठरतात फायदेशीर
उन्हाळ्यात दुधी भोपळा, दोडका, पेठा, काकडी आणि कच्चे केळे या भाज्या आहारात समाविष्ट करणे हितावह मानले जाते. या भाज्यांमध्ये पाण्याचे प्रमाण जास्त असल्याने शरीराला थंडावा मिळतो व द्रव-संतुलन राखण्यास मदत होते. लोहासाठी मोहरीऐवजी वाफवलेले पालक किंवा अळूची पाने अधिक उपयुक्त ठरतात.
कमी खा, पण वारंवार खा
एकावेळी जास्त अन्न घेण्यापेक्षा थोड्या-थोड्या प्रमाणात वारंवार खाणे अधिक योग्य असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. यामुळे पचनावर ताण येत नाही आणि शरीरातील उष्णता नियंत्रित राहते. भाज्या उकडल्यावर त्यातील पाणी न टाकता वापरणे लाभदायक ठरते. त्यावर लिंबू पिळल्यास पोषणमूल्ये अधिक वाढतात.
निष्कर्ष
उन्हाळ्यात “काय खावे” याबरोबरच “कसे आणि किती खावे” यालाही तितकेच महत्त्व आहे. योग्य भाज्यांची निवड व योग्य शिजवण्याच्या पद्धतीचा अवलंब केल्यास उष्णतेचा त्रास कमी होऊन शरीर निरोगी ठेवता येते.