दुष्काळाचा काळीज पिळवटून टाकणारा बळी! ज्या शेतात १० ते १५ पोती सोयाबीन व्हायची, तिथे यंदा अवघी २ पोती; कर्जाच्या डोंगराखाली दबलेल्या लोणार तालुक्यातील शेतकऱ्याची शेतातच जीवनयात्रा संपवली!
लोणार तालुक्यातील गुंजखेड येथील दुर्दैवी घटना; सोयाबीनच्या उत्पादनात मोठी घट, कर्जाचा ताण आणि आर्थिक विवंचनेने शेतकरी कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर...
१५ पोत्यांची अपेक्षा, हाती पडली अवघी दोन पोती!
शेतीत पेरणी करताना शेतकऱ्याच्या डोळ्यांत पुढच्या हंगामाची स्वप्ने असतात. पीक चांगले आले, उत्पादन वाढले तर कर्जाचा काही भार हलका होईल, घरखर्च भागेल आणि कुटुंबाच्या गरजा पूर्ण करता येतील, अशी त्याची आशा असते. मात्र, यंदाच्या हंगामात सोयाबीनच्या उत्पादनाने शेतकऱ्यांच्या या आशेवरच पाणी फेरल्याचे चित्र गुंजखेड येथील घटनेतून समोर येत आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, दगडू अंभोरे यांच्या शेतात ज्या ठिकाणी पूर्वी १० ते १५ पोती सोयाबीनचे उत्पादन मिळत होते, त्याच ठिकाणी यंदा अवघी दोन पोती सोयाबीन झाली. अपेक्षित उत्पादनाच्या तुलनेत झालेली ही मोठी घट शेतकऱ्यासाठी आर्थिकदृष्ट्या मोठा धक्का ठरली. आधीच कर्जाचा भार असताना शेतीतून उत्पन्नच घटल्याने आर्थिक संकट अधिक गडद झाले होते.
कर्जाचा डोंगर आणि उत्पन्नाची निराशा!
शेतीसाठी बियाणे, खते, औषधे आणि इतर खर्च भागवताना शेतकऱ्याला अनेकदा कर्जाचा आधार घ्यावा लागतो. मात्र, पिकातून अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नाही, तर घेतलेले कर्ज फेडायचे कसे, हा गंभीर प्रश्न त्याच्यासमोर उभा राहतो. दगडू अंभोरे यांच्या बाबतीतही कर्ज आणि शेतीतील घटलेले उत्पादन ही पार्श्वभूमी समोर आली आहे. या घटनेने शेतीतील अनिश्चितता आणि शेतकऱ्यांच्या आर्थिक विवंचनेचे विदारक वास्तव पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे.
शेतातच संपले आयुष्य; गावावर शोककळा
२५ ऑक्टोबर रोजी सकाळी दगडू अंभोरे यांनी आपल्या शेतात गळफास घेतल्याची माहिती समोर आली. घटनेची माहिती मिळाल्यानंतर पोलिसांना याबाबत कळविण्यात आले. या दुर्दैवी घटनेने गुंजखेड परिसरात शोककळा पसरली असून, एका शेतकरी कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे. शेतकऱ्याने आपल्या कष्टाने पिकवलेल्या शेतातच अशा प्रकारे जीवन संपवल्याची घटना मन सुन्न करणारी आहे. शेतात उभे असलेले पीक हेच त्याच्या कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाचे साधन असते; पण त्याच पिकातून अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नाही, तर संपूर्ण आर्थिक गणित कोलमडून पडते. अशा वेळी शेतकऱ्यांना वेळेवर आर्थिक मदत, कर्जाबाबत दिलासा आणि योग्य मार्गदर्शन मिळणे किती महत्त्वाचे आहे, याची जाणीव या घटनेतून होते.