एल-निनोचा धोका! बुलढाण्यात पाणीटंचाईचे संकट ओढवण्यापूर्वीच जिल्हाधिकारी ॲक्शन मोडवर; अवैध पाणी उपसा करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईचे आदेश! पाणीपुरवठा योजनांमधील गळती तातडीने रोखा; शेततळी,
वॉटर हार्वेस्टिंग आणि जलसंधारणाच्या कामांना गती द्या! शेतकऱ्यांच्या पाच हजार रुपयांच्या मदतीसाठीही पूर्वतयारी करण्याचे निर्देश
जिल्हाधिकारी कार्यालयातील जिजाऊ सभागृहात आयोजित पाणीटंचाई व्यवस्थापनाच्या आढावा बैठकीत डॉ. देवरे यांनी संबंधित विभागांच्या कामकाजाचा आढावा घेतला. संभाव्य टंचाईचा सामना करण्यासाठी सर्व विभागांनी समन्वयाने काम करावे, पाणीपुरवठ्याचे सूक्ष्म नियोजन करावे आणि उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर होईल, याची दक्षता घ्यावी, असे निर्देश त्यांनी दिले.
अवैध पाणी उपसा करणाऱ्यांवर प्रशासनाची करडी नजर!
पाणीटंचाईच्या काळात उपलब्ध जलस्रोतांचे संरक्षण करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. अशा परिस्थितीत अवैध पाणी उपशामुळे जलस्रोतांवर अतिरिक्त ताण निर्माण होण्याची शक्यता असते. ही बाब लक्षात घेऊन जिल्ह्यात अवैध पाणी उपशासंदर्भातील लागू आदेशांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांनी दिले आहेत.अवैधरीत्या पाणी उपसा होत असल्याचे निदर्शनास आल्यास संबंधितांवर तातडीने कारवाई करण्यात यावी, असे त्यांनी स्पष्ट केले. उपविभागीय अधिकारी आणि तहसीलदार यांनी या विषयाकडे गांभीर्याने लक्ष देऊन नियमित देखरेख ठेवावी, अशा सूचनाही देण्यात आल्या. संभाव्य पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जलस्रोतांचा अनधिकृत वापर रोखणे आणि उपलब्ध पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे, ही प्रशासनासमोरील महत्त्वाची जबाबदारी असणार आहे.
पाणीपुरवठ्यातील गळती रोखा; प्रत्येक थेंबाचा काटकसरीने वापर करा!
पाणीटंचाईच्या काळात उपलब्ध पाण्याचा अपव्यय टाळणे गरजेचे आहे. त्यामुळे जिल्ह्यातील पाणीपुरवठा योजनांमधील गळती तातडीने दुरुस्त करण्याचे निर्देश जिल्हाधिकारी डॉ. देवरे यांनी दिले आहेत.पाणीपुरवठ्याचे सूक्ष्म नियोजन करून उपलब्ध पाण्याचा योग्य वापर व्हावा, यासाठी संबंधित विभागांनी आवश्यक उपाययोजना कराव्यात. पाण्याची नासाडी होणार नाही, याची दक्षता घ्यावी आणि पाणीपुरवठा यंत्रणांमधील त्रुटी वेळेत दूर कराव्यात, असे त्यांनी सांगितले.संभाव्य टंचाईच्या काळात पाण्याची मागणी आणि उपलब्धता यांचा समतोल राखण्यासाठी प्रशासनाला नियोजनबद्ध पद्धतीने काम करावे लागणार आहे.
शेततळी, वॉटर हार्वेस्टिंग आणि गाळ काढण्याच्या कामांना प्राधान्य!
पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी केवळ तात्पुरत्या उपाययोजना करून चालणार नाही, तर पावसाचे पाणी अडविणे, जमिनीत मुरविणे आणि भूजलपातळी वाढविण्यासाठी दीर्घकालीन प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. यासाठी जलसंधारणाच्या कामांना प्राधान्य देण्याचे निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांनी दिले.
‘विकसित भारत – रोजगार व आजीविका हमी अभियान (ग्रामीण)’ अंतर्गत जलसंधारणाची कामे प्रभावीपणे राबविण्यावर भर देण्यात आला आहे. यामध्ये शेततळी तयार करणे, वॉटर हार्वेस्टिंगची कामे करणे, खुल्या जागांमध्ये पाणी मुरविण्यासाठी खड्डे तयार करणे, जलस्रोतांमधील गाळ काढणे आणि अन्य जलसंधारणाच्या कामांचा समावेश आहे.
रोजगार हमी योजनेच्या माध्यमातून ही कामे नियोजनबद्ध पद्धतीने पूर्ण करावीत. पावसाचे पाणी अधिकाधिक साठवून त्याचा भविष्यात उपयोग व्हावा, तसेच भूजलपातळीत वाढ होण्यास मदत मिळावी, यासाठी संबंधित यंत्रणांनी प्रभावी कार्यवाही करावी, असे निर्देश देण्यात आले.
शेतकऱ्यांच्या पाच हजार रुपयांच्या मदतीसाठीही तयारी!
पाणीटंचाई व्यवस्थापनाच्या आढावा बैठकीत शेतकऱ्यांना शासनाकडून पाच हजार रुपये मदत देण्याच्या अनुषंगाने आवश्यक पूर्वतयारी करण्याबाबतही निर्देश देण्यात आले.संबंधित शेतकऱ्यांची ॲग्रीस्टॅक नोंदणी आणि ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करून घेण्यासाठी नियोजन करावे. शासकीय योजनांचा लाभ मिळवून देताना शेतकऱ्यांना अनावश्यक अडचणींचा सामना करावा लागू नये, यासाठी अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी संवेदनशीलतेने वागावे व आवश्यक सहकार्य करावे, असे जिल्हाधिकारी डॉ. देवरे यांनी सांगितले.शेतकऱ्यांना मदतीचा लाभ मिळवून देण्यासाठी आवश्यक प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. तथापि, बैठकीत दिलेले हे निर्देश पूर्वतयारीसंदर्भातील असून, त्यातून मदतीचे प्रत्यक्ष वितरण झाल्याचे स्पष्ट होत नाही.
जिल्हाधिकाऱ्यांच्या बैठकीला वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित
जिल्हाधिकारी कार्यालयातील जिजाऊ सभागृहात झालेल्या या बैठकीला अपर जिल्हाधिकारी सुधीर खांदे, रोजगार हमी योजना उपजिल्हाधिकारी डॉ. जयश्री ठाकरे, निवासी उपजिल्हाधिकारी सुरेश कव्हळे, जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी संतोष डाबरे यांच्यासह उपविभागीय अधिकारी, तहसीलदार आणि विविध विभागांचे अधिकारी उपस्थित होते.या बैठकीत संभाव्य पाणीटंचाईचा विचार करून प्रतिबंधात्मक उपाययोजना राबविणे, पाणीपुरवठ्याचे प्रभावी व्यवस्थापन करणे, जलस्रोतांचे संवर्धन करणे आणि जलसंधारणाच्या कामांना गती देणे यावर भर देण्यात आला.
संकट येण्यापूर्वी तयारी; आता अंमलबजावणीकडे लक्ष!
संभाव्य एल-निनोच्या प्रभावामुळे पाणीटंचाई निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासनाने वेळीच उपाययोजनांचे निर्देश दिले आहेत. मात्र, या उपाययोजनांचे प्रत्यक्ष परिणाम दिसण्यासाठी संबंधित विभागांची तत्परता आणि प्रभावी अंमलबजावणी महत्त्वाची ठरणार आहे. पाणीपुरवठा योजनांमधील गळती दुरुस्त करणे, अवैध पाणी उपशावर नियंत्रण ठेवणे, शेततळी व जलसंधारणाची कामे पूर्ण करणे आणि शेतकऱ्यांना शासकीय योजनांचा लाभ मिळवून देण्यासाठी आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करणे, या सर्व बाबींवर आगामी काळात प्रशासनाला लक्ष केंद्रित करावे लागणार आहे.पाणीटंचाईचे संकट तीव्र होण्याची वाट न पाहता जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पाण्याचे काटेकोर नियोजन करण्याचे स्पष्ट निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांनी दिले आहेत. आता या निर्देशांची जमिनीवर किती प्रभावी अंमलबजावणी होते, याकडे जिल्हावासीयांचे लक्ष राहणार आहे.